Najwięksi wrogowie trzustki (z badań):
- Kwas elaidynowy (tłuszcze trans) – powstaje przy wielokrotnym smażeniu na olejach roślinnych i w twardych margarynach → wbudowuje się w trójglicerydy i uszkadza komórki trzustki (nowe badania 2025 r.).
- Słodzone napoje → +93% ryzyka raka trzustki, +50% śmiertelności przy 2 porcjach dziennie (badanie 2022, kohorta 500 tys. osób, 25 lat obserwacji).
- Węglowodany w nadmiarze → +69% ryzyka raka trzustki.
- Przetworzone sklepowe „wysokowydajne” mięso (wędliny, kiełbasy) → każde 50 g/dzień = +19% ryzyka raka trzustki; azotany → nitrozoaminy (rakotwórcze).
- Nadmiar samych tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans w połączeniu z węglowodanami → prowadzi do zwłóknienia trzustki.
- Wysokie trójglicerydy (>400 mg/dl) – cichy marker przeciążenia trzustki tłuszczami w połączeniu z węglowodanami.
Stłuszczenie trzustki – wykrywalne już na USG → 10-krotnie wyższe ryzyko zapalenia trzustki.
Złota trójca zniszczenia (metaanaliza 51 badań, 3 mln osób):
(więcej…)